پيكار با آنان آغاز مىكنيم از اينرو هرگاه كه مشيت الهى بر آن قرار گيرد كه اسباب الفت مهر ، ميان دلهاى پرحقد و ناآشناى ما فراهم شود ، بساط رغبت و مرافقت مىگسترانيم و به آنچه ميان ما مشترك است چنگ مىافكنيم و روى از جنگ برمىتابيم » « 1 » . آرى اين منصفانه‌ترين تعابيرى است كه على عليه السّلام در مورد سرسخت‌ترين دشمنانش كه آماده جنگ با او بودند فرموده ، و مراد ما در اين فصل ، از اسلام و مسلمان اين معنى است كه فقها آن‌را « اسلام ظاهرى » گويند ، و در قرآن و حديث شواهدى بر آن در دست داريم . خداوند متعال در سوره توبه مىفرمايند : « فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ » « 2 » يعنى : اگر آنان توبه كردند و نماز به‌جا آوردند و زكات پرداختند آنها را آزاد بگذاريد . و در آيه ديگر مىفرمايند : « فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ فَإِخْوانُكُمْ فِي الدِّينِ » « 3 » يعنى : در صورت توبه و اقامه نماز و پرداخت زكات آنها برادران دينى شما هستند . از ابن عباس درباره آيات مذكور نقل شده كه خداوند به واسطه آنها خون اهل قبله را حرام ساخته است « 4 » .

--> ( 1 ) . نگاه كنيد به نهج البلاغه خطبه 122 ( 2 ) . سوره توبه آيه 5 ( 3 ) . سوره توبه آيه 11 ( 4 ) . رجوع كنيد به المجموع : 3 / 17 ، المبسوط سرخسى : 10 / 7 ، المغنى ابن قدامه : 2 / 299 ، المحلى : 5 / 201 ، المواقف ، و شرح آن : 8 / 339 ، الاصابة : 3 / 340 ، الاستيعاب : 3 / 488 ، كنز العمال : 3 / 123 ح 228 .